LAW FOR THE IDIOTS: Day 25 (Disinheritance)

Kumusta?  Nainip ka ba?  Ako din, kaya lang and daming adjustment sa schedule ngayon kaya pahapyaw lang ang mga paramdam ko sa’yo.  Pero nais kong malaman mo na gustong-gusto ko talagang kumustahin ka ngayon.

Para sa Law For The Idiots, itutuloy natin ang dating naging topic natin tungkol sa LEGITIME o yung partihan ng mana.  Mas maiksi at payak ang topic ngayon.  Dahil dito ang tatalakayin lang natin ay ang tungkol naman sa DISINHERITANCE.

Excited ka na ba?  Pwes, simulan na natin.

Kung matatandaan ninyo, ang compulsory heir ay tumutukoy sa kamag-anak ng testator (tawag sa nagpapamana) na hindi pwedeng pagkaitan ng mana o legitime dahil ang batas mismo ang nagrereserba sa kanila ng mana.  O, wag mong kakalimutan na ang tawag natin sa taong nag-iiwan ng mana sa pamamagitan ng ksasulatan o will ay testator.  Malimit mo kasing mababasa ang salitang iyan sa diskusyon natin dito.

So sino nga ba itong mga compulsory heirs na ito?  Sila ang mga sumusunod:

  1. lehitimong mga anak at kaapu-apuhan (apo, apo sa tuhod, apo sa bumbunan, etc.)
  2. kung wala o hindi pwede ang No. 1, lehitimong mga magulang o kanunuan (lolo, lola, etc.)
  3. ang naiwang byudo o byuda ng testator
  4. acknowledged natural children, and natural children by legal fiction (meaning, mga anak sa labas na kinilala ng kanilang magulang)
  5. at iba pang anak sa labas na di pasok sa No. 4. (Art. 887 of the Civil Code of the Philippines)

Gaya ng nabanggit sa itaas, as a general rule ay di mo maaaring i-disqualify ang isang compulsory heir sa kanyang mana dahil di mo lang siya trip.  Pero general rule lang iyan.  May mga exceptions na tinatawag or instances kung kailang pinapayagan ng batas na i-disqualify sa pagtanggap ng mana kahit pa isa siyang compulsory heir.  Mamaya ng konti babanggitin natin ito isa-isa.

Allowed kang magdisqualify basta ba ang grounds mo ay naaayon sa batas natin.  Di pwede na di mo lang siya trip.  O di kaya ay di mo siya peborit.  O di kaya ay maitim siya at feeling mo mga puti lang sa angkan mo ang may karapatang magmana.  Wag ganun.  Kalokohan yan.  Specific ang grounds na pinapayagang magdisqualify ang isang testator ng kanyang compulsory heir. Yun nga lang, ang burden of proving the truth of the cause for disinheritance ay nakapataw sa ibang heirs ng testator kung sakaling ang existence of the specific ground for disqualification ay i-deny nung taong tinanggalan ng karapatan sa mana (Art. 917, NCC).

On a side note, napansin mo ba na yung ibang heirs ng testator ang magpo-prove na dapat ngang i-disqualify ang isang heir sa pagtanggap ng mana?  Kasi by that time, patay na ang testator at pinagpapartihan na ang mana.

Halimbawa, tatanggalan mo ng mana ang isa sa mga anak mo dahil nung panahong walang-wala ka na at may malalang sakit ay tinanggihan ka niyang suportahan kahit may sapat itong kinabubuhay para tulungan ka.  Ngayon, sa galit mo ay dinisinherit mo siya.  Nung magpapartihan na sa mana, natural, walang makukuha yung anak mong iyon kasi dinisinherit mo na siya.  Idedeny niya ngayon yung allegation na pinabayaan ka niya noong buhay ka pa (example lang).  Sa ganitong pagkakataon, ang may burden of proof para patunayan na totoong pinabayaan ka nga nung anak mong iyon ay nasa iba mo pang anak.

Eto ngayon ang topic natin.  Anu-ano nga ba ang grounds for disqualification na pinahihintulutan ng batas natin?

Ang pagtanggaL ng mana sa isang anak (whether legitimate or illegitimate) ay hindi ABSOLUTE.  Ibig sabihin nito ay may mga grounds din para tanggalan siya ng karapatan sa mana.  PERO dapat ay pasok sa banga, gaya ng mga sumusunod na grounds:

  1. kung ang anak or descendant na napatunayang guilty sa tangkang pagpatay sa testator, sa asawa ng testator, sa kahit na sinong descendants, or sa kahit na sinong ascendants;

TAKE NOTE: dapat ay final ruling kasi ang sabi ng batas natin ay “found guilty”.  May presumption of innocence kasi tayo so habang di pa nagiging final ang ruling ng husgado at may apila pa, hindi pa natin lubusang masasabi na GUILTY nga ang isang akusado.

  1. kung ang anak or descendant ay pinaratangan ang testator ng isang krimen na kung saan ang katumbas na parusa para dito ay pagkakulong ng 6 na taon o higit pa, kung ang nasabing akusasyon ay walang basihan;

NOTE:  Pero kung ang paratang sa testator ay may basihan, hindi niya maaaring i-disqualify ang nasabing anak or descendant.

  1. kung ang anak or descendant ay mako-convict sa kasong adultery o concubinage sa pakikipag-apid sa asawa ng testator;
  1. kung ang anak or descendant ay pipilitin ang testator na gumawa ng will, o baguhin ang will kung meron na, sa pamamagitan ng panlilinlang, violence, intimidation or undue influence;
  1. pagtangging supportahan ang magulang or ascendant kung ang pagtanggi ay walang sapat na basehan;
  1. pagmamaltrato ng anak or descendant sa testator by word or deed;
  1. kung ang nasabing anak or descendant ay nagkaroon ng dishonorable or disgraceful life;
  1. kung ang anak o descendant ay mako-convict sa krimeng ang parusa ay may kasamang civil interdiction (Art. 919, NCC).

 

Ngayon naman ay iisa-isahin naman natin ang mga sufficient causes para i-disinherit ng anak (descendant) ang kanyang magulang (ascendant).  Ibig sabihin, ang anak naman ang magdi-disqualify sa magulang niya para makatanggap sa kanya ng mana.  Ito ang mga sumusunod:

  1. kung inabandona ng nasabing magulang ang kanyang mga anak o pinilit/kinumbinsi ang kanilang mga anak na babae na magkaroon ng corrupt or immoral life, o di kaya naman ay nagtangka sa kanilang puri;
  1. kung ang magulang (ascendant) ay na-convict ng tangkang pagpatay sa testator, sa kanyang asawa, descendants, or ascendants;
  1. kung ang magulang (ascendant) ay inakusahan ang testator ng isang krimen kung saan ang parusa ay 6 na taon o higit pa, kung ang akusasyon ay pawang kasinungalingan lamang;
  1. kung ang magulang (ascendant) ay na-convict ng adultery or concubinage sa pakikipag-apid sa asawa ng testator;
  1. kung ang magulang (ascendant) ay pipilitin o kukumbinsihin ang testator na gumawa ng will or baguhin ang will (kung meron nang nagawa) sa pamamagitang ng fraud, violence, intimidation, or undue influence;
  1. pagkawala ng parental authority for causes specified by the New Civil Code;
  1. pagtangging suportahan ang mga anak (descendants) nang walang sapat na dahilan;
  1. pagtangka sa buhay ng isa pang magulang ng testator, unless magkakabati ang nasabing mga magulang (Art. 920, NCC).

 

Eto naman ang mga sapat na dailan para i-disqualify ng testator ang kanyang asawa:

  1. kung ang nasabing asawa ay mako-convict sa tangkang pagpatay sa buhay ng testator, kanyang mga anak (descendants), o magulang (ascendants);
  1. kung pinaratangan ng asawa ang testator ng isang krimen na ang katumbas na parusa ay pagkakulong ng 6 na taon o higit pa at mapapatunayan na ang nasabing akusasyon ay walang katotohanan;
  1. kung kinumbinsi o pinilit ng asawa ang testator na gumawa ng will o baguhin ang will (kung meron nang nagawa) by fraud, violence, intimidation, or undue influence;
  1. kung ang nasabing asawa ay kakakitaan ng cause para sampahan siya ng testator ng legal separation;
  1. kung ang nasabing asawa ay kakakitaan ng grounds para tanggalan ito ng parental authority;
  1. kung tatanggi ang asawa na suportahan ang kanilang anak o di kaya ay ang testator ng walang sapat na dahilan (Art. 921).

 

Maliban sa mga nabanggit na probisyon ng batas, may ilang bagay pa tayong dapat tandaan, gaya ng mga sumusunod:

a. ang isang will ay maaaring i-revoke ng testator kahit na anong oras bago siya pumanaw. Ano mang uri ng waiver or restriction para sa karapatang ito ay VOID (Art. 828, NCC).

b. Maaaring i-disallow ng korte ang isang will dahil sa mga sumusunod na dahilan:

(1) If the formalities required by law have not been complied with;

(2) If the testator was insane, or otherwise mentally incapable of making a will, at the time of its execution;

(3) If it was executed through force or under duress, or the influence of fear, or threats;

(4) If it was procured by undue and improper pressure and influence, on the part of the beneficiary or of some other person;

(5) If the signature of the testator was procured by fraud;

(6) If the testator acted by mistake or did not intend that the instrument he signed should be his will at the time of affixing his signature thereto (Art. 839, NCC).

c) Kung halimbawa naman na ang isang testator ay walang compulsory heirs, maaari niyang i-dispose ang lahat o anumang bahagi ng kanyang estate sa pamamagitan ng will in favor of any person. Basta ba ang taong pagbibigyan ay may kapasidad na tumanggap ng mana ayon sa batas natin (Art. 842, NCC).

O, okay ba?  Sa susunod susubukan naman natin pagkwentuhan ang iba pang interesting na bagay tungkol sa succession.  Alam kong maraming tanong sa ibang post ko patungkol sa mana.  Susubukan natin iisa-isahing sagutin at ipaliwanag ang mga iyon sa inyo.

Advertisements

2 thoughts on “LAW FOR THE IDIOTS: Day 25 (Disinheritance)

  1. kala mo ‘di nako nagbabasa ah… hihi

Mag-iwan ng Tugon

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Baguhin )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Baguhin )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Baguhin )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Baguhin )

Connecting to %s